Alisa Sjevtsjenko geeft hackers een gezicht

Alisa Sjevtsjenko is een Russische hacker van vermoedelijk zo’n 32 jaar oud. Ze wordt vergeleken met Lisbeth Salander – the girl with the dragon tattoo – maar de gelijkenis is er eigenlijk niet echt. Ze is door de Amerikanen op een zwarte lijst gezet en is daar woedend over. En ze vindt dat er hysterisch wordt gereageerd door de Amerikanen.

Sjevtjsenko begon haar carrière bij het Russische internetbeveiligingsbedrijf Kaspersky, maker van antivirussoftware. Later begon ze haar eigen bedrijf Zorsecurity dat in opdracht van bedrijven hun security test. Volgens de Amerikanen leverde Zorsecurity (ook bekend onder de naam Esage Lab) ‘technisch onderzoek’ aan de Russische militaire inlichtingendienst GROe, en hielp ze zo bij het hacken van de Democraten.

De Amerikanen hebben nu 35 diplomaten het land uit gezet en het bedrijfje van Sjevtsjenko op een zwarte lijst gezet. Amerikaanse bedrijven mogen geen zaken doen met partijen op die lijst. Volgens Sjevtsjenko is ze een zondebok.

Sjevtsjenko is natuurlijk niet uniek; ze is onderdeel van een generatie van slimme millenials, bij de tijd en zeer digitaal. 

Wat misschien wel uniek is, is de symbiotische relatie tussen de Russische overheid en de ‘digitale onderwereld’. Cybercriminelen die de wet hebben overtreden worden regelmatig door de overheid in dienst genomen. In 2013 kondigde de Russische minister van Defensie Sergej Sjojgoe aan dat Rusland ‘cybereenheden’ zou gaan vormen. En het Russische ministerie van Defensie werft online jongeren voor een baan in zogeheten ‘wetenschappelijke compagnieën’.

Daarmee zijn we een nieuwe fase van internationale diplomatie ingegaan, waar ‘cyber’ een steeds groter onderdeel van uitmaakt.

Op radio 1 maakte ik een portret van haar in de context van de actuele ontwikkelingen.